YANLIŞ BİLİNENLERİ DÜZELTİYORUZ

• İSTİFA EDEN İŞÇİ TAZMİNAT ALABİLİR Mİ ?

Çalıştığı işyerinde hakları gasp edilen, mobinge uğrayan pek çok işçi tazminat haklarını alamama endişesi ile maalesef istifa etmekten çekiniyor. Bazı tazminatlar bakımından ise işçi haksız olarak iş akdini feshetse dahi tazminat alabilecektir.

İşçi alacakları, 4857 sayılı İş Kanunu'nda düzenlenmiştir. Bu kanun, işçi alacaklarını; işçinin, iş sözleşmesinin sona ermesi akabinde ortaya çıkan bazı alacak ve hakları olarak tanımlamaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin hükümlerine göre;eğer işçi haklı nedenle işten çıkarsa, işverenin işçiye tazminat ödemesi gerekmektedir.İşçinin alacaklarının bir kısmı feshe bağlı alacaklardır ve iş akdinin son bulmasıyla talep edilebilirler.

İşçi alacaklarının bazılarıysa feshe bağlı değildir; iş akdi feshedilmese bile, işçinin hak kazandığı zaman işverenden talep edebilecek hak ve alacaklardır. İşçinin, iş güvenliği hükümlerinin kapsamına girebilmesi için; işyerinde toplam 30 veya daha fazla işçi çalışıyor olması ve işçinin en az altı aydır o işyerinde çalışıyor olması gerekir.

Feshe bağlı işçi alacakları ; ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, yıllık izin ücreti alacağıdır.

Feshe bağlı olmayan işçi alacakları ise ; ücret ve fazla mesai ücreti, asgari geçim indirimi (AGİ) alacağı, hafta tatili ücret alacağı, ulusal bayram ve genel tatili ücret alacağıdır. Bu alacaklar işçi haksız olarak iş akdini feshetmiş bile olsa işveren tarafından işçiye ödenmelidir.

Genel kurala göre istifa eden (İş sözleşmesini İş Kanunu'na uygun biçimde süreli fesih yoluyla fesheden) işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi mümkün değildir. Bir başka deyişle hiçbir gerekçe belirtmeden istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. Hatta İş Kanunu'nun 17. maddesine göre, yöneticiye işten ayrılacağına dair herhangi yazılı bir bildiride bulunmayan işçi ihbar tazminatı ödemek durumunda kalabilir. Bu nedenle işten ayırılma sürecinde haklı bir sebep belirtemeyecek durumda iseniz, işvereninize işte ayrılacağınızı yazılı olarak bildirmek durumundasınız. Aksi takdirde kıdem tazminatı alamadığınız gibi, ihbar tazminatı ödemek durumunda kalabilirsiniz.

Ancak bazı hallerde (1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. Maddesi gereği, haklı gerekçelerle) iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi halinde yani işçinin istifa etmesi durumunda, işçi kıdem tazminatı alabilir.

• Erkek işçi askerlik görevi nedeniyle işten çıkması halinde kıdem tazminatı hakkı elde edebilmektedir.

• Emeklilik hakkının elde edilmesi sebebiyle işten çıkan işçi kıdem tazminatı hakkı elde edebilmektedir.

• Kadın işçi evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde evlilik halini gerekçe olarak ileri sürerek işten çıkması halinde kıdem tazminatı hakkı elde edebilmektedir.

• 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinde belirtilen haklı sebepleri gerekçe olarak ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçi kıdem tazminatı hakkı elde edebilmektedir.

İşçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebileceği yaniistifa etmesine rağmen kıdem tazminatına hak kazanacağı durumlara örnek olarak; işçinin ücret ve diğer işçilik haklarının eksik ödenmesi veya hiç ödenmemesi, işçinin SGK ödemelerinin gerçek miktar üzerinden yatırılmaması, işçinin haberi olmadan SGK'dan giriş-çıkışının yapılması, işçinin fazla mesai ücretinin ödenmemesi, işçinin resmi tatilgünlerinde çalıştırılması ve kıdem tazminatı ödememek için işveren tarafından istifaya zorlanması sayılabilir.Bu haller sınırlı sayıda olmayıp feshin haklı sebebe dayanması yeterlidir. İşçi tarafından gerçekleştirilen feshin haklı olup olmadığına hakim somut durumu göz önünde bulundurarak karar verecektir.